 |
Güncel Yazılar |
Anasayfa >> Aydın Gözüyle >> Genç Kalemler >> Vergi Ödemeyi Etkileyen Ekonomik Faktörler
Vergi Ödemeyi Etkileyen Ekonomik FaktörlerMükellefler vergilerin ilk başladığı anlardan itibaren vergiye karşı tepki göstererek vergi ödemekten kaçınmışlardır. Mükelleflerin bu şekilde vergilerini ödememesi yani vergi kaçırması, devletin en önemli gelir kaynağında azalma meydana getirmekte ve ekonomide olumsuz bir etki yaratmaktadır. Gelir SeviyesiTürk Vergi Sisteminde, 1982 anayasasında da belirtildiği üzere “herkes kamu giderlerini karşılamak için mali gücüne göre vergi vermekle yükümlüdür.” Türkiye’ de gelir dağılımında aşırı bir adaletsizlik söz konusu olduğundan, alt gelirli gruplar, yaşam standartlarını yükseltmek amacıyla ek işlerde kayıtsız şekilde çalışmakta bu da kayıtlı ekonomiden kayıtsız ekonomiye doğru bir geçiş süreci başlatmaktadır. Gelir KaynağıÜcret gelirleri kaynakta vergilendirildiğinden yani stopaj usulü vergi kesildiğinden vergi kaçırma olanağı bulunmamaktadır. Ancak basit usule tabi mükelleflerin, vergilemeye esas teşkil eden gelirlerini, çeşitli harcama kalemlerini masraf olarak göstererek kendi beyanına göre vermesi vergi kaçırma olanağını artırmaktadır. Vergi OranlarıTürkiye’de rafineri fiyatı üzerinden yapılan hesaplamaya göre, akaryakıt için ödenen her 100 YTL’ nin yaklaşık 65 YTL’ si devlete KDV ve ÖTV olarak ödenmektedir. Türk Vergi Sistemine, iş dünyası açısından bakıldığında, iş gücü üzerindeki vergi, sigorta ve benzeri yükümlülüklerden dolayı, işverenler kayıtdışı ekonomideki avantajlardan yararlanma çabası içine girmektedir. Öyleki asgari ücretli bir işçinin işveren üzerindeki toplam maliyetinin % 22 oranındaki kısmını vergi, sigorta ve benzeri yükümlülükler oluşturmaktadır.2008 yılının ilk 6 ayı için belirlenen asgari ücret brut 608 YTL. Bir asgari ücretlinin, işverene maliyeti ise 739 YTL’ dir. Vergi Sisteminin Adil Olmadığı İnancıTürk Vergi Sisteminin adaletli olmadığını, bir yandan asgari ücretlilerin normal tarife üzerinden vergilendirilirken diğer yandan hazine bonosu ve devlet tahvillerinden 260.000 YTL’ye kadar elde edilen faiz, alım ve satım karından vergi alınmaması ortaya koymaktadır. Ayrıca 2006 yılında toplam vergi gelirleri içinde dolaysız vergilerin oranı yüzde 31, dolaylı vergilerin oranı yüzde 69 olarak gerçekleşmiş yani vergi adaleti sağlanamamış, daha çok ÖTV ve KDV üzerinden vergi toplanırken özellikle ticari kazanç üzerinden yeterince vergi toplanamamıştır. Vergi AflarıTürkiye’de vergi idaresinde iyileştirme gerçekleştirilmeden, vergi sistemi değiştirilmeden yapılan vergi afları, son 40 yılda artış göstermiş ve özellikle 1980 yılından itibaren her üç yıl için bir vergi affı düşecek şekilde vergi ve sigorta prim afları çıkartılmıştır. Bu nedenle mükelleflerin, vergi aflarının devamlı olacağına karşı inancı artırmakta, vergisini zamanında ödeyen mükelleflerin cezalandırıldığını, ödemeyenlerin ise ödüllendirildiğini düşündürerek mükelleflerin vergi ödemesini olumsuz yönde etkilemektedir. Vergi Denetimi ve Ceza OranıTürkiye’de vergi denetimi oranı, mevcut mükellef sayısının her yıl ortalama %4’ü olarak gerçekleştiğinden verimli ve etkin bir vergi denetimi yapıldığı söylenemez. SonuçTürk Vergi Sisteminde vergi kaçakçılığını önleyerek vergi gelirlerini artırmak için, ekonomik büyümeyi destekleyecek, vergi adaletini sağlayacak, vergi tabanını genişletecek, kayıt dışı ekonomiyi önleyecek, vergi mevzuatını basit, anlaşılması ve uygulanması kolay hale getirecek, Türkiye’yi uluslararası vergi rekabetinde üstün bir konuma getirecek kapsamlı bir vergi reformunun acil olarak yapılması gerektiğini düşünüyorum. Ayrıca sistemdeki ana vergiler yeniden düzenlenerek bunlara ek olarak, vatandaşların eğitilmesinden, toplanan vergilerin yerinde harcandığına ilişkin güvenin tesis edilmesine kadar, vergi sistemine olan inancın yerleştirilmesinden etkili bir denetimin, ödüllendirmenin ve caydırıcı mekanizmaların kurulmasına kadar birçok köklü reformun gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu reformlar sonucunda inanıyorum ki Türk Vergi Sistemi, vergi kaçakçılığını önleyerek ve vergi gelirlerini yükselterek, kamu harcamalarına kaynak sağlama olan mali işlevini yerine getirecek ve gelir dağılımındaki eşitsizlikleri azaltarak ekonomik istikrarın sağlanmasını gerçekleştirecektir. 04.02.2008 Yazarın Diğer Yazıları
|
 |